Jak zainteresować dziecko językiem polskim?

Posted on
Dziewczynka siedząca tacie na ramionach

Wychowywanie dzieci w kraju, którego język urzędowy nie jest Waszym językiem ojczystym może być ogromnym wyzwaniem, szczególnie jeśli polskojęzyczna rodzina mieszka daleko, a znajomi na miejscu nie znają polskiego w ogóle.

Oto kilka pomysłów na to, jak przybliżyć dzieciom język polski na co dzień.

Wspólne czytanie książek po polsku

Tata czyta dziecku
Na wspólne czytanie nigdy nie jest za wcześnie © Photo by Picsea

Skąd wziąć polskie książki, mieszkając za granicą? Najlepszą opcją jest poprosić rodzinę lub znajomych, którzy mieszkają w Polsce o zaopatrzenie Was w takowe! Inną możliwością jest zamówienie książek w Internecie. W Berlinie jest kilka miejsc, w których znajdziecie książki dla dzieci w języku polskim, np. Buch Bund czy Mundo Azul . Co więcej, przy Polskim Instytucie w Berlinie prowadzona jest biblioteka, w której można wypożyczać polskie książki, a i wybór literatury dziecięcej jest całkiem niezły. Nie wiem, jak Wy, ale ja cieszę się już na wspólne czytanie Akademii Pana Kleksa, kiedy moja córka trochę podrośnie.

Jeśli nie macie książek w języku polskim, te obcojęzyczne też Wam się przydadzą, wtedy najlepiej uruchomić jest wyobraźnię i wymyślić własne historie do obrazków!

Piosenki, kołysanki

Chyba każdy z nas zna choć jedną kołysankę na pamięć, jak np. „Aaa kotki dwa” czy też „Z popielnika na Wojtusia”. Śpiewanie na dobranoc jest pięknym rytuałem, uspokaja i pozwala wyciszyć się maluchowi, a także zbliża do siebie rodziców i dzieci. Dlatego takie śpiewanie po polsku przed snem, będzie umacniało w dziecku pozytywne skojarzenia z językiem. Jeśli potrzebujecie natchnienia w tej kwestii, to ja po tym, jak skończą mi się kołysanki, które znam, a moja córka nadal nie śpi, śpiewam jej też takie szlagiery jak „Szła dzieweczka do laseczka”, „Gdzie strumyk płynie z wolna” czy „Prząśniczkę”. W ciągu dnia repertuar jest trochę inny. Jedną z ulubionych piosenek mojej córki jest „Kaczka dziwaczka”. Szukając piosenek dla dzieci w Internecie, natknęłam się na kanał Śpiewanki.tv na youtubie – to chyba pierwszy i jeden z nielicznych, gdzie aranżacje i wykonania piosenek są całkiem miłe dla ucha.

Rymowanki i wierszyki

Książki dla dzieci
Dzieciom z pewnością spodoba się seria o Panu Pierdziołku

Nie pamiętacie już żadnych wyliczanek i wierszyków z dzieciństwa? To warto je sobie przypomnieć, żeby przekazać następnym pokoleniom! Najlepiej wypytać o nie starsze pokolenia w rodzinie, babcia ma na pewno jakieś rymowanki w zanadrzu. Takie wspólne rymowanie to świetny sposób na to, by zainteresować dzieci językiem poprzez zabawę. Znacie książki z serii „Pan Pierdziołka”? Dzięki nim możecie sobie przypomnieć wyliczanki, piosenki i wierszyki z czasów dzieciństwa. Albo nauczyć się nowych, których jeszcze nie znaliście. Moim ulubionym rozdziałem są „Wyliczanki niegrzeczne” – zapewnią dużo śmiechu dorosłym i może już nieco starszym dzieciom. No i te ilustracje! Polecam Wam tę serię!

Grupy do wspólnej zabawy

Jednym z najlepszych sposobów, by zainteresować dziecko językiem jest znalezienie rówieśników do wspólnej zabawy w języku polskim. Jak znaleźć innych rodziców, którzy również chcieliby, by ich pociechy miały kontakt z językiem? Najlepszym sposobem będzie poszukać grup na portalach społecznościowych zrzeszających polskojęzycznych rodziców mieszkających za granicą (np. Polskie mamy w Berlinie). Myślę, że za pomocą Internetu najłatwiej będzie Wam znaleźć takie inicjatywy. W Berlinie funkcjonuje też SprachCafé, gdzie organizowane są zabawy i kursy dla dzieci polskojęzycznych.

Dwujęzyczne przedszkole/szkoła

Jeśli w mieście, w którym mieszkacie istnieje taka opcja, by wysłać Wasze dziecko do przedszkola oferującego naukę również w języku polskim (w takim dwujęzycznym przedszkolu jest moja córka), warto rozważyć złożenie tam podania o przyznanie miejsca, szczególnie, jeśli tylko jeden z rodziców posługuje się językiem polskim w domu. Jeżeli Wasze dzieci są już w wieku szkolnym, możecie poszukać szkoły, w której jest opcja , np. nauki języka polskiego jako obcego. Istnieją też szkoły weekendowe lub zajęcia popołudniowe (jak np. w stowarzyszeniu Oświata przy Ambasadzie RP w Berlinie), podczas których dzieci uczą się języka polskiego i zaznajamiają się z historią i kulturą kraju. Takie lekcje będą bardzo przydatne, jeśli chcecie, by Wasze dzieci nauczyły się również pisać w języku polskim.

Wakacje w Polsce

Dzieci biegnące po plaży
Wakacje w Polsce to świetny sposób na „osłuchanie się” z językiem © Photo by Adam Cain

Spędzając wakacje w Polsce, dziecko ma okazję poprzebywać w otoczeniu, gdzie językiem otoczenia jest polski. Będąc na miejscu, ma ono szansę „osłuchać się” z językiem w jego „naturalnym” środowisku. Dzięki temu może zobaczyć, że ten język również jest przydatny, np. we wspólnych zabawach z kuzynami czy na spacerze z babcią. Dla starszych dzieci taki wyjazd do rodziny czy na zorganizowane kolonie do Polski może być świetnym pomysłem na spędzenie ferii zimowych lub kilku tygodni latem w przerwie od szkoły. A może warto spędzić z dzieckiem od czasu do czasu długi weekend w Polsce i zorganizować wspólne wyjście do teatru, na koncert czy wspólne zwiedzanie nowego miasta (wszystko zależnie od wieku i zainteresowań!). Starszym dzieciom można zaproponować wspólny udział w organizowaniu takiej wycieczki – zachęćcie je, by przyjęły rolę przewodnika i poszukały ciekawych atrakcji lub informacji o danym mieście.

Pielęgnowanie kontaktów z bliskimi z Polski

Z bliskimi, którzy mieszkają w Polsce zapewne nie widujecie się zbyt często. Sporadyczne spotkania nie wpływają zbyt dobrze na relację wnuków z babcią i dziadkiem? A może warto pogadać od czasu do czasu na Skypie? Albo napisać list, pocztówkę lub maila? Zaangażujcie w to swoje pociechy! Wspólne pisanie pocztówki z wakacji na pewno sprawi im przyjemność, a do tego będą miały okazję podszkolić się w pisaniu (jeśli o starszakach mowa). Bliska relacja z rodziną czy przyjaciółmi z Polski umocni w dzieciach przekonanie o ważności języka polskiego!

Wielojęzyczne autorytety

Tę poradę zaczerpnęłam z książki E. Montanari „Mit zwei Sprachen groß werden”(„Dorastając z dwoma językami”), ponieważ bardzo spodobał mi się ten pomysł! O co chodzi? A o to, żeby podać dziecku przykłady znanych, wybitnych osobowości, które również były/są wielojęzyczne. Warto wtedy wybrać takie osoby, które również znały/znają język polski. W książce Montanari pojawiają się, m.in. Maria Skłodowska-Curie, która płynnie posługiwała się nie tylko językiem polskim, ale i francuskim czy Joseph Conrad z listą trzech języków – angielskim, francuskim i polskim. To świetny sposób na zachęcenie dzieci do nauki języków i pokazanie im, że wielojęzyczność to coś wyjątkowego. Poza tym to też świetna lekcja historii! (co do książki „Mit zwei Sprachen groß werden” postaram się więcej o niej napisać, ponieważ to jedna z pozycji na temat dwujęzycznego wychowania, którą warto znać!)

A jak to wygląda u Was? Jakie są Wasze sposoby na to, by zachęcić dzieci do posługiwania się językiem polskim?

2 Comments

  1. Katarina says:

    Witam. Moje dwie corki (8 i 5 lat) tez sa dwojezyczne tylko ze angielski i polski a teraz musza sie uczyc niemieckiego. Trudno jest mi pielegnowac polski gdyz one nie chca czytalam polskie bajki i piosenki rymowanki ale nie sluchaja jak mowie po polsku to odpowiadaja po angielsku i ja w tym momecie przekrecam sie na angielski. Maz jest amglikiem i w domu rozmawiamy po angielsku. Od miesiaca mieszkamy w niemczech starsza jest w szkole i zaczyna sie uczyc po niemiecku. W anglii chodzily do polskiej sobotniej szkoly ale to byla dla nich katorga jak wspomnialam ze bede szukac polskiej szkoly w niemczech to jet krzyk NIEEE. Ciezko mi z tym …

    1. asia.smiger says:

      Cześć Katarina! Dziękuję Ci za to, że podzieliłaś się swoimi doświadczeniami z dwujęzycznością! Wyobrażam sobie, jakie to musi być dla Ciebie trudne i bolesne, kiedy córki nie wykazują zainteresowania Twoim językiem. A jak Twój mąż, czy On interesuje się polskim, próbował się uczyć? Ważne jest dla Niego, że dziewczyny nauczą się polskiego? Jego wsparcie i zainteresowane językiem polskim też mogą motywować dzieci! Może warto wprowadzić zasadę, że przy pewnych sytuacjach staracie się mówić w domu po polsku? Może warto zacząć od wspólnych gier planszowych, w trackcie których tata miałby okazję uczyć się polskich słówek? Wspólne gotowanie i szukanie polskich przepisów? A jak z rodziną i przyjaciółmi w Polsce – macie z nimi kontakt? Warto byłoby poszukać na miejscu osób polskomówiących, najlepiej rówieśników Twoich córek. One muszą poczuć i zobaczyć, że język polski może być fajny i przydatny. Teraz jest im też pewnie trochę ciężko – przeprowadzka, nowy kraj, nowy język… Może to akurat faza przejściowa, dobrze byłoby, gdybyś starała się jak najwięcej mówić no nich po polsku. Szczera rozmowa też jest ważna, warto żebyś im powiedziała, jak się czujesz i ile dla Ciebie znaczy Twój język. Daj znać, gdybym jeszcze mogła Ci jakoś pomóc! Pozdrawiam! Trzymaj się i nie poddawaj 🙂

Leave a comment

Your email address will not be published.