Jak zainteresować dziecko językiem polskim?

Posted on
Dziewczynka siedząca tacie na ramionach

Wychowywanie dzieci w kraju, którego język urzędowy nie jest Waszym językiem ojczystym może być ogromnym wyzwaniem, szczególnie jeśli polskojęzyczna rodzina mieszka daleko, a znajomi na miejscu nie znają polskiego w ogóle.

Oto kilka pomysłów na to, jak przybliżyć dzieciom język polski na co dzień.

Wspólne czytanie książek po polsku

Tata czyta dziecku
Na wspólne czytanie nigdy nie jest za wcześnie © Photo by Picsea

Skąd wziąć polskie książki, mieszkając za granicą? Najlepszą opcją jest poprosić rodzinę lub znajomych, którzy mieszkają w Polsce o zaopatrzenie Was w takowe! Inną możliwością jest zamówienie książek w Internecie. W Berlinie jest kilka miejsc, w których znajdziecie książki dla dzieci w języku polskim, np. Buch Bund czy Mundo Azul . Co więcej, przy Polskim Instytucie w Berlinie prowadzona jest biblioteka, w której można wypożyczać polskie książki, a i wybór literatury dziecięcej jest całkiem niezły. Nie wiem, jak Wy, ale ja cieszę się już na wspólne czytanie Akademii Pana Kleksa, kiedy moja córka trochę podrośnie.

Jeśli nie macie książek w języku polskim, te obcojęzyczne też Wam się przydadzą, wtedy najlepiej uruchomić jest wyobraźnię i wymyślić własne historie do obrazków!

Piosenki, kołysanki

Chyba każdy z nas zna choć jedną kołysankę na pamięć, jak np. „Aaa kotki dwa” czy też „Z popielnika na Wojtusia”. Śpiewanie na dobranoc jest pięknym rytuałem, uspokaja i pozwala wyciszyć się maluchowi, a także zbliża do siebie rodziców i dzieci. Dlatego takie śpiewanie po polsku przed snem, będzie umacniało w dziecku pozytywne skojarzenia z językiem. Jeśli potrzebujecie natchnienia w tej kwestii, to ja po tym, jak skończą mi się kołysanki, które znam, a moja córka nadal nie śpi, śpiewam jej też takie szlagiery jak „Szła dzieweczka do laseczka”, „Gdzie strumyk płynie z wolna” czy „Prząśniczkę”. W ciągu dnia repertuar jest trochę inny. Jedną z ulubionych piosenek mojej córki jest „Kaczka dziwaczka”. Szukając piosenek dla dzieci w Internecie, natknęłam się na kanał Śpiewanki.tv na youtubie – to chyba pierwszy i jeden z nielicznych, gdzie aranżacje i wykonania piosenek są całkiem miłe dla ucha.

Rymowanki i wierszyki

Książki dla dzieci
Dzieciom z pewnością spodoba się seria o Panu Pierdziołku

Nie pamiętacie już żadnych wyliczanek i wierszyków z dzieciństwa? To warto je sobie przypomnieć, żeby przekazać następnym pokoleniom! Najlepiej wypytać o nie starsze pokolenia w rodzinie, babcia ma na pewno jakieś rymowanki w zanadrzu. Takie wspólne rymowanie to świetny sposób na to, by zainteresować dzieci językiem poprzez zabawę. Znacie książki z serii „Pan Pierdziołka”? Dzięki nim możecie sobie przypomnieć wyliczanki, piosenki i wierszyki z czasów dzieciństwa. Albo nauczyć się nowych, których jeszcze nie znaliście. Moim ulubionym rozdziałem są „Wyliczanki niegrzeczne” – zapewnią dużo śmiechu dorosłym i może już nieco starszym dzieciom. No i te ilustracje! Polecam Wam tę serię!

Grupy do wspólnej zabawy

Jednym z najlepszych sposobów, by zainteresować dziecko językiem jest znalezienie rówieśników do wspólnej zabawy w języku polskim. Jak znaleźć innych rodziców, którzy również chcieliby, by ich pociechy miały kontakt z językiem? Najlepszym sposobem będzie poszukać grup na portalach społecznościowych zrzeszających polskojęzycznych rodziców mieszkających za granicą (np. Polskie mamy w Berlinie). Myślę, że za pomocą Internetu najłatwiej będzie Wam znaleźć takie inicjatywy. W Berlinie funkcjonuje też SprachCafé, gdzie organizowane są zabawy i kursy dla dzieci polskojęzycznych.

Dwujęzyczne przedszkole/szkoła

Jeśli w mieście, w którym mieszkacie istnieje taka opcja, by wysłać Wasze dziecko do przedszkola oferującego naukę również w języku polskim (w takim dwujęzycznym przedszkolu jest moja córka), warto rozważyć złożenie tam podania o przyznanie miejsca, szczególnie, jeśli tylko jeden z rodziców posługuje się językiem polskim w domu. Jeżeli Wasze dzieci są już w wieku szkolnym, możecie poszukać szkoły, w której jest opcja , np. nauki języka polskiego jako obcego. Istnieją też szkoły weekendowe lub zajęcia popołudniowe (jak np. w stowarzyszeniu Oświata przy Ambasadzie RP w Berlinie), podczas których dzieci uczą się języka polskiego i zaznajamiają się z historią i kulturą kraju. Takie lekcje będą bardzo przydatne, jeśli chcecie, by Wasze dzieci nauczyły się również pisać w języku polskim.

Wakacje w Polsce

Dzieci biegnące po plaży
Wakacje w Polsce to świetny sposób na „osłuchanie się” z językiem © Photo by Adam Cain

Spędzając wakacje w Polsce, dziecko ma okazję poprzebywać w otoczeniu, gdzie językiem otoczenia jest polski. Będąc na miejscu, ma ono szansę „osłuchać się” z językiem w jego „naturalnym” środowisku. Dzięki temu może zobaczyć, że ten język również jest przydatny, np. we wspólnych zabawach z kuzynami czy na spacerze z babcią. Dla starszych dzieci taki wyjazd do rodziny czy na zorganizowane kolonie do Polski może być świetnym pomysłem na spędzenie ferii zimowych lub kilku tygodni latem w przerwie od szkoły. A może warto spędzić z dzieckiem od czasu do czasu długi weekend w Polsce i zorganizować wspólne wyjście do teatru, na koncert czy wspólne zwiedzanie nowego miasta (wszystko zależnie od wieku i zainteresowań!). Starszym dzieciom można zaproponować wspólny udział w organizowaniu takiej wycieczki – zachęćcie je, by przyjęły rolę przewodnika i poszukały ciekawych atrakcji lub informacji o danym mieście.

Pielęgnowanie kontaktów z bliskimi z Polski

Z bliskimi, którzy mieszkają w Polsce zapewne nie widujecie się zbyt często. Sporadyczne spotkania nie wpływają zbyt dobrze na relację wnuków z babcią i dziadkiem? A może warto pogadać od czasu do czasu na Skypie? Albo napisać list, pocztówkę lub maila? Zaangażujcie w to swoje pociechy! Wspólne pisanie pocztówki z wakacji na pewno sprawi im przyjemność, a do tego będą miały okazję podszkolić się w pisaniu (jeśli o starszakach mowa). Bliska relacja z rodziną czy przyjaciółmi z Polski umocni w dzieciach przekonanie o ważności języka polskiego!

Wielojęzyczne autorytety

Tę poradę zaczerpnęłam z książki E. Montanari „Mit zwei Sprachen groß werden”(„Dorastając z dwoma językami”), ponieważ bardzo spodobał mi się ten pomysł! O co chodzi? A o to, żeby podać dziecku przykłady znanych, wybitnych osobowości, które również były/są wielojęzyczne. Warto wtedy wybrać takie osoby, które również znały/znają język polski. W książce Montanari pojawiają się, m.in. Maria Skłodowska-Curie, która płynnie posługiwała się nie tylko językiem polskim, ale i francuskim czy Joseph Conrad z listą trzech języków – angielskim, francuskim i polskim. To świetny sposób na zachęcenie dzieci do nauki języków i pokazanie im, że wielojęzyczność to coś wyjątkowego. Poza tym to też świetna lekcja historii! (co do książki „Mit zwei Sprachen groß werden” postaram się więcej o niej napisać, ponieważ to jedna z pozycji na temat dwujęzycznego wychowania, którą warto znać!)

A jak to wygląda u Was? Jakie są Wasze sposoby na to, by zachęcić dzieci do posługiwania się językiem polskim?